Çağrı Merkezi Çalışanıyım, Çalışma Hakkıma Sahip Çıkıyorum!

İş güvencesi nedir?

Firma yöneticilerinin oluşturmak istediği algının aksine, çalıştığımız işyerleri yöneticilerin serbestçe at koşturabileceği, dilediği işçiye dilediği görevi buyurabileceği ve en nihayetinde hoşlaşmadığı insanları kapı dışarı edebileceği yerler değildir.

İşini koruyabilmek, işçi için yaşamsal önem taşır. Bu nedenle keyfi işten çıkartılmaların önüne geçmek işçilerin sınıf mücadelesinin temel dinamiklerinden biri olmuştur ve 200 yılı aşkın verilen mücadelelerin sonunda firma sahiplerinin işten çıkartırken kullanabileceği yetkiler ulusal ve uluslararası anlaşmalarca kısıtlanmıştır. Bu kısıtlamalar toplamı bizlerin iş güvencesini oluşturur.

Ancak unutmamak gerekir ki, dünyanın hiçbir yerinde işçiyi mutlak olarak feshe karşı koruyan bir iş güvencesi sistemi bulunmamaktadır.

İş güvencesi işverenin fesih hakkını ortadan kaldırmamakta, ancak sınırlandırmaktadır.  Dünyada iş güvencesi, keyfi işten çıkarmaların önlenmesi esasına dayanmaktadır.

Bu çerçevede, modern iş hukuku açısından iş güvencesi,

• İşçinin ancak geçerli bir nedenin varlığı koşuluyla işten çıkarılabilmesi,

• Geçerli nedenin mahkeme tarafından denetimi,

• Geçerli bir nedene dayanmadan işten çıkarılan işçinin mahkeme kararı ile işe iadesinin sağlanması olarak tanımlanmaktadır.

Asgari uluslararası kurallar, geçerli bir neden olmaksızın işçinin işten çıkarılmasına izin vermemektedir.

İşverenin işten çıkartmaya gerekçe olarak gösteremeyeceği durumlar nelerdir?

Bu durumları şu şekilde sıralayabiliriz:

• Sendika üyeliği veya sendikal faaliyetlere katılmak (bu sebeple işten çıkartmalarda işveren işçinin 1 yıllık ücreti toplamında tazminat öder),

• İşvereni şikâyet etmek, işveren aleyhine idari makamlar nezdinde müracaatta bulunmak,

• Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile sorumlulukları, hamilelik, din, siyasi görüş, etnik veya sosyal köken, işten çıkartmak için gerekçe olarak gösterilemez.

İşçinin bildirimsiz fesih hakkı var mıdır?

İşçinin bildirimsiz fesih hakkını kullanabilmesi için yasada belirtilen belli başlı durumlar şu şekilde sıralanabilir:

• İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması, işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı ve yaşayışı için tehlikeli olması.

• İşverenin, sözleşmenin esaslı noktaları hakkında işçiyi yanıltmış olması.

• İşverenin, işçiye veya ailesinden birine yönelik küçültücü, onur kırıcı sözler sarfetmesi ya da davranışta bulunması.

• İşçinin ücretinin yasa hükümleri veya iş sözleşmesi şartları gereğince ödenmemesi.

• İşverenin işçiye eksik iş vermesi ya da iş şartlarını esaslı bir biçimde değiştirmesi.

İşçi, bir müşteri tarafından hakarete uğradığında

1)işverene müdahele tmesi talebinde bulunur ve

2) bu talep karşılanmazsa bu durum haklı bir fesih sebebidir.

Çünkü işveren çalışanının onurunu korumalıdır. Bu durumda kıdem tazminatı alınır.

Deneme süresi içinde olduğum için sigortamı yatırmadılar. Buna hakları var mı?

Deneme süresi işçiyi sigortalı yapmamanın bahanesi olamaz. Deneme süresi tarafların iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilmesi amacıyla uygulamaya konmuştur.

İşveren sizi herhangi bir sebeple sigortasız çalıştırıyorsa onu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na şikayet edebilirsiniz.

Yeni iş arıyorum. İşyerimden izin isteyebilir miyim?

Evet, işyerinden izin isteyebilirsin. İş kanununun 27. maddesinin konu hakkındaki hükümleri şöyle:

• Bildirim süreleri içinde işveren, işçiye yeni bir iş bulması için gerekli olan iş arama iznini iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan vermekle mükelleftir.

• İş arama izninin süresi günde iki saatten az olamaz ve işçi isterse iş arama izin saatlerini birleştirerek toplu kullanabilir. Ancak iş arama iznini toplu kullanmak isteyen işçi, bunu işten ayrılacağı günden evvelki günlere rastlaştırmak ve bu durumu işverene bildirmek zorundadır.

• İşveren yeni iş arama iznini vermez veya eksik kullandırırsa o süreye ilişkin ücret işçiye ödenir.

• İşveren, iş arama izni esnasında işçiyi çalıştırır ise işçinin izin kullanarak bir çalışma karşılığı olmaksızın alacağı ücrete ilaveten, çalıştırdığı sürenin ücretini yüzde yüz zamlı öder.

İşten çıkartıldım. Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı almamın koşulları nelerdir?

Bu koşulları birkaç kategoride sıralayabiliriz:

30 kişiden az işçinin bulunduğu bir yerde 6 aydan beri çalışmakta iseniz;

İşveren çalışmanız bir yılı doldurmadığı için kıdem tazminatınızı ödemeyecektir. İşveren sadece 4857 sayılı yasanın 17. maddesine göre işi altı aya kadar süren işçiler için öngörülen iki haftalık ücreti tutarında ihbar tazminatı ödeyecektir.

120 işçinin çalıştığı bir işyerinde 6 aydan beri çalışmakta iseniz;

İşveren çalışmanız bir yılı doldurmadığı için kıdem tazminatınızı ödemeyecektir. İşveren sadece 4857 sayılı yasanın 17. maddesine göre işi altı aya kadar süren işçiler için öngörülen iki haftalık ücreti tutarında ihbar tazminatı ödeyecektir.

120 işçinin çalıştığı bir işyerinde 3 yıldan beri çalışmakta iseniz;

İşveren üç yıllık kıdem tazminatınızı ödemekle mükelleftir. Üç yıllık kıdem tazminatınız hesaplanırken giydirilmiş ücretiniz esas alınacaktır.

Giydirilmiş ücret nedir?

Giydirilmiş ücret işçiye bir iş karşılığı işveren veya üçüncü şahıslarca sağlanan para ve parayla ölçülebilen yararların tamamıdır.

Örneğin, bahşişler, ikramiye, giyim yardımı, kömür yardımı vb. Bu tür ödemelerin kıdem tazminatında dikkate alınabilmesi için bir kereye özgü olarak değil, sürekli belirli periyotlarda ödeniyor olması gerekir.

Bunun yanında kıdeminiz üç yıl olduğu için işvereniniz 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesine göre 6 haftalık ücret tutarında ihbar tazminatınızı ödemekle yükümlüdür.

Kategori:: Hukuk

Etiketler: çağrı merkezi, çağrı merkezi çalışanları, çalışma koşulları, call center, iş güvencesi