Kadınım, Çağrı Merkezi Çalışanıyım, Haklarıma Sahip Çıkıyorum

admin | Kas 05, 2009 | Yorum Yok

Kadınım, Çağrı Merkezi Çalışanıyım, Haklarıma Sahip Çıkıyorum!

Çağrı merkezi çalışanı kadınlar olarak iş yaşamında pek çok sorunla karşılaşıyoruz. Bu sorunların üstesinden gelebilmenin ilk koşulu haklarımıza sahip çıkmaktır. Şimdi kısaca haklarımız hakkında bilgi sahibi olalım.

Hamilelik ve doğum sonrasında ne kadar iznim var?

Hamileyken ya da yeni doğum yaptığımda gece çalışmak zorunda mıyım?

Peki çalışma koşullarına ilişkin bir düzenleme var mı?

Kadın işçilerin gece vardiyasında çalıştırılmalarına ilişkin ayrı bir düzenleme var mı?

İşyerinde cinsel taciz nedir?

Cinsel taciz, tacize uğrayan kadın için nasıl zorluklar yaratır?

Cinsel tacize geniş bir dizi istenmeyen cinsel hareket eşlik eder. Bunlardan bir kısmını şöyle sıralayabiliriz:

Yasalarda cinsel tacize ilişkin bir düzenleme var mı?

Hamilelik ve doğum sonrasında ne kadar iznim var?

Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam on altı hafta izni vardır. Çoğul gebelik halinde de doğumdan önceki sekiz haftalık süreye iki hafta daha eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir. Ayrıca hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilmek zorundadır. İsteği halinde kadın işçiye, on altı haftalık sürenin tamamlanmasından veya çoğul gebelik halinde on sekiz haftalık süreden sonra altı aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu süre, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.

Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.

İş hukukuna göre çocuk emziren kadın işçiler günde 7.5 saatten fazla çalıştırılamazlar.

Hamileyken ya da yeni doğum yaptığımda gece çalışmak zorunda mıyım?

Hamile kadın işçiler hamilelikleri süresince istemezlerse; yeni doğum yapmış işçiler doğumu izleyen sekiz haftalık süre boyunca, emziren işçiler doğumu izleyen altı ay boyunca gece çalıştırılamazlar. Hekim raporu ile bu süreler uzatılabilir.

Peki çalışma koşullarına ilişkin bir düzenleme var mı?

Hamile kadın işçinin sigarasız ve dumansız bir ortamda gerekli aralıklarla oturarak veya rahatça uzanacak şekilde uygun şartlarda çalışması sağlanmalıdır. Hamile, yeni doğum yapmış ve emziren işçilerin mümkün olduğunca oturarak çalışması sağlanmalıdır. Bu sağlanamıyorsa ara dinlenmeleri ihtiyacına göre daha sık düzenlenmelidir. Uzun süreli çalışmalar ve ekip çalışmaları kadın işçinin sık tuvalete gitme durumu ihtiyacına göre düzenlenmelidir.

Enfeksiyon riskine karşı işyerinde gerekli hijyen şartları sağlanmalıdır.

İş stresinin önüne geçmek için çalışma koşulları, çalışma saatleri, müşterilerle ilişkileri, işini kaybetme korkusu gibi stres faktörlerinden koruyucu önlemler alınmalıdır.

Çalışma hızı ve işteki yoğunluk, kadın işçinin önerileri doğrultusunda uygun hale getirilmelidir.

Hamile işçinin ani darbelere, sarsıntıya, uzun süreli titreşime maruz kalacağı işlerde çalıştırılmaları yasaktır.

Hamile işçinin kişisel koruyucular kullansa dahi, seksen desilbelden daha az gürültülü yerde çalışması sağlanır. Gürültü seviyesinin düşürülememesi durumunda işçinin yeri değiştirilmelidir.

İşyerinde kadın işçinin soğuk, sıcak ve yüksek basınçtan dolayı sağlık riski yaratmayacak koşullarda çalıştırılması gereklidir.

Kadın işçilerin gece vardiyasında çalıştırılmalarına ilişkin ayrı bir düzenleme var mı?

Gece vardiyası, belirtilen gece çalışma sürelerini kapsayan ve yedi buçuk saati geçmeyen çalışma zamanını ifade eder.

Belediye sınırları dışındaki her türlü işyeri işverenleri ile belediye sınırları içinde olmakla beraber, posta değişim saatlerinde alışılmış araçlarla gidip gelme zorluğu bulunan işyeri işverenleri, gece vardiyalarında çalıştıracakları kadın işçileri, sağlayacakları uygun araçlarla ikametgahlarına en yakın merkezden işyerine götürüp getirmekle yükümlüdür.

Kadın işçilerin, gece vardiyalarında çalıştırılabilmeleri için, işe başlamadan önce işyeri hekimi, işyeri ortak sağlık birimi, işçi sağlığı dispanserleri, bunların bulunmadığı yerlerde sırasıyla en yakın Sosyal Sigortalar Kurumu, sağlık ocağı, hükümet veya belediye doktorlarına muayene ettirilerek, çalışmalarına engel bir durumun olmadığına dair sağlık raporlarının alınması şarttır. Bu işçilerin muayeneleri her altı ayda bir tekrarlanır.

Evli olan kadın işçinin kocası da işin vardiyalar halinde yürütüldüğü aynı veya ayrı bir işyerinde çalışıyor ise, kadın işçinin isteği üzerine, gece çalıştırılması, kocasının çalıştığı gece vardiyasına rastlamayacak şekilde düzenlenir. Aynı işyerinde çalışan karı kocanın aynı gece vardiyasında çalışma istekleri, işverence, olanak oranında karşılanır.

İşyerinde cinsel taciz nedir?

Tekrar edilen ve istenmeyen, sözle, görsel malzemeyle, vücut hareketleriyle veya jestlerle gerçekleştirilen her yaklaşım, cinsel bakımdan küçümseyici her beyan, cinsel ayrım güden her söz cinsel tacizdir.

Cinsel taciz, yaşı, medeni durumu, fiziksel görünüşü, geçmişi veya mesleki konumu ne olursa olsun tüm kadınların yaşayabileceği bir durumdur.

İş yerinde kadın ve erkeklerin geleneksel rol ayrımının sürmesi, cinsel tacizin kalıcılığına katkıda bulunur.

Kişiler konumlarını, yetkilerini ve güçlerini kötüye kullanarak, öteki işçileri yıldırmak veya korkutmak suretiyle cinsel tacizde bulunur. Cinsel tacizde bulunan bu kişiler, çalışma arkadaşları, yakın denetçiler, yöneticiler veya müşteriler olabilir.

Cinsel taciz, tacize uğrayan kadın için nasıl zorluklar yaratır?

• Tacize uğrayan kadında birçok psikolojik rahatsızlık oluşabilir.

• Cinsel taciz bir kadının tacizle karşılaşmaktansa işini bırakmasına yol açabilir.

• Kadın işinden atılabilir veya terfi şansını yitirebilir.

• Tacize uğrayan kadına çoğu zaman hatalı olan oymuş gibi davranılır.

• İşsizliğin yüksek olduğu zamanlarda pek çok kadın maruz kaldığı cinsel taciz nedeniyle işten ayrılmayı göze alamayabilir.

Cinsel tacize geniş bir dizi istenmeyen cinsel hareket eşlik eder. Bunlardan bir kısmını şöyle sıralayabiliriz:

• Fiziksel temas, dokunma veya elleme,

• Dış görünüş hakkında imalı ve hoş olmayan sözler, şakalar ve yorumlar, açık sözlü sarkıntılık,

• Sırnaşma ve davet etme,

• Cinsel yaklaşımlı talepler,

• Fiziksel sarkıntılık.

Yasalarda cinsel tacize ilişkin bir düzenleme var mı?

Cinsel taciz, Türk Ceza Kanunu’nun “Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar” bölümündeki 105. madde ile suç kapsamındadır:

“(1) bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikâyeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına hükmolunur.

(2) bu fiiller, hiyerarşi veya hizmet ilişkisinden kaynaklanan nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle ya da aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlendiği takdirde, yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Bu fiil nedeniyle mağdur, işi terk etmek mecburiyetinde kalmış ise, verilecek ceza bir yıldan az olamaz.”

4857 sayılı İş Kanunu’na göre;

• İş arkadaşı tarafından tacize uğrayan kişi, durumu işverene bildirir ancak sonuç alamazsa ya da

• Tacizci işverenin kendisi ise, iş sözleşmesini fesh etme hakkına sahiptir. Bu haklı bir fesih olduğundan kıdem tazminatı her koşulda talep edilmelidir. İhbar tazminatının talep edilmesi mümkündür.

Yaşanan cinsel taciz karşısında yasalara başvurmak bir çözüm olsa da en az onun kadar ve belki daha da etkili bir çözüm de tacizciyi teşhir etmektir.

Tacizcinin içinde bulunduğu çevrede olayın bilinirliğini sağlamak ve tacizcinin imajını zedelemek sonrası için de göz korkutucu olur.

Tabi bu aynı zamanda tacize maruz kalacak diğer kişileri de uyarmak anlamına gelir. Bunu yaparken tacize uğrayanın teşhir edilmemesi çok önemlidir.

Share and Enjoy: