Bizim coğrafyada, sırası ve üzerine söylenenler değişse de hakkında en çok konuşulan kavramlar; Kürtler, tutuklu gazeteciler, savaş, yoksulluk, demokratikleşme ve kadınlar oluyor. Burada hemen şunu belirtmek gerekir ki; bu sıralamanın sonuncusunun “sonuncu” olma durumu sabittir. Eski bir kabin memuru ve sendikacı olarak bana bu yazıyı satırlara döktüren de, 4 Ağustos tarihli BirGün Gazetesi’nde yayınlanan haberdi.

“Kilo alma işten atılırsın” başlıklı haber, kabin memurlarının uzun süredir muzdarip olduğu, THY yönetiminin, boy-kilo oranına dair insanlık dışı uygulamasını anlatıyordu.

Yönetmeliği hazırlayan THY işvereni: “Ey kabin memuru, şartlar ne olursa olsun kilonu muhafaza et, etmezsen işten atarım” diyor! İlgili yönetmeliğin satır aralarına gizlenen, daha çok kadınların istihdam edildiği kabin memurluğunun, kafalardaki; “güzel, alımlı kadın” imgesine karşılık gelmesinden kaynaklanan cinsiyetçiliğini görmemek mümkün değil. Hava yolu şirketlerinin reklâmlarında, kabin memuru üniformalarını, sürekli gülümseyen, alımlı genç kadınların giymesinin bir tesadüf veya “sivil havacılık kuralı” gereği olmadığı da açık.

Nitekim sendikanın bağlı bulunduğu üst kuruluş, Uluslararası Taşımacılık İşçileri Konfederasyonunun (ITF), kabin memurluğu mesleğini, iktisadi bir pazarlama aracına çeviren havayolu işverenleri ve tacizkar yolculara karşı, işkolundaki cinsiyetçilikle savaşmak üzere düzenlediği, “campaign against sexizm in the airline industry” kampanyası sürmektedir.

Sendika yönetimi adına açıklama yapan yetkililer, toplumsal cinsiyet rollerinin bir devamı olarak, daha çok kadınların tercih edildiğini, hatta bazı havayollarının sadece kadın kabin memuru istihdam ettiğini gözardı ederek, bu uygulamanın, kadın-erkek tüm çalışanları içerdiğinin altını özellikle çizmiş ve uygulamanın üzerinde temellendiği sexizm’i görünmez kılmışlardır.

Şüphesiz madde erkek ve kadın tüm işçileri kapsıyor fakat yönetmelikteki: “Doğum nedeniyle uçuştan ayrı kalan Kabin Memurları ve Kabin Amirlerine doğum sonrası işbaşı tarihinde mutlaka kilo ölçümü yapılır” maddesi asıl muhatapların kadın kabin memurları olduğunu açıkça anlatmaktadır. Dolayısı ile bu niyeti doğru okumak ve patriyarkal kapitalizmin “cinsiyetsiz bireylerin eşitliği” kavramının tehlikesinin farkında olmak, gelecekteki ayrımcı uygulamaları görebilmek açısından çok önemlidir.

Ayrımcılık ve cinsiyetçilik nüvesini bolca içinde barındıran bu uygulamayı, “AKP’nin yasakçılığı ”ve “şekilciliği” ile açıklamayı yeterli gören sendikanın adı, son zamanlarda işten atılan kadın sendika çalışanları ile anılıyor. İçinde bir dönem görev yaptığım ve henüz bir öğrenciyken, Havaş grevinde, direnen işçilerin çadırlarını ziyaret ederek tanıştığım Hava-İş sendikasında, 89 bahar eylemlerinden bugüne çok şey değişti. Tecrübe ve gözlemlerimiz bu süre içinde bize çok şey öğretti. Bürokratik sendikacılık adına yaşanan negatif değişim tek bir sendikadan da ibaret değildi. İktidarın devamını sağlamak adına muhalifleri susturmak, eleştirenleri “ihanetçi-işbirlikçi” olarak etiketlemek “erki” korumanın en değişmez ilkesiydi.

Görüyoruz ki mevcudu koruma refleksi, iktidar ilişkilerini sorgulamayı güçleştirdiği gibi söylem ve pratik arasında da çelişki yaratabiliyor. Zira THY’de kadın çalışanların sayısının azalmasına dikkat çeken sendika yöneticisi, üyesi olduğu yönetim kurulunun, iki kadın işçisinin işten çıkartılma kararlarını bu kadınlara kendisi vermişti! Bu kadınlardan biri, sendikada yaşadığı tacizi açıkça beyan etmiş ve bunun karşılığında, yönetim kurulunun bazı üyeleri tarafından “hain” ilan edilerek önce sistemli bir mobbinge maruz bırakılmış ve işten atılmıştı. Sendika emekçisi diğer kadın ise, henüz neden atıldığını bile bilmiyor! Tüm bu süreçlerin son noktasında alınan kararın erkeklerin değil de yine bir kadının eli ile hayata geçirilmesi işin en ironik tarafıdır.

İşveren ve sistemin anlayışını doğru tahlil edemediğinizde temsil ettiğiniz işçiler ve kendiniz adına cinsiyetçiliğe karşı mücadelenin yerini ezberler ve klişelerin alması kaçınılmazdır. Dolayısıyla haberde, mesleğin, ‘’arzu nesnesi” imgesinin yarattığı onlarca sıkıntıyı, limitleri zorlayan uçuş saatlerini, işveren baskısı ile yok sayılmış yönergeleri, iş yasasında tanımlı olmamayı, uçakta, ofiste, sendikada maruz kalınan her türlü tacize karşı mücadele eksikliğini değil, sadece platin rengine boyanamayan saçları, oje, küpe ve etek boyu örneklerini okuyoruz!

Öte yandan keşke haberi yapanlar, Hava-İş yönetimine sendikadaki durumu da sorsalardı diye düşünmeden edemiyor insan. İktidara, “kadın çalışan istemiyor” eleştirisini yöneltirken, kendileri kadın çalışanların sayısını arttırmak adına nasıl bir politika izliyorlardı? İçinde bulundukları sendikanın yürütme organlarında kaç tane kadın vardı? Mesela şube başkanlarının ve yönetimce “atanmış” temsilcilerinin kaç tanesi kadındı? Konfederasyonlarda ve sendikalarda, işyerlerinde kadın üyelerin maruz kaldığı cinsiyetçiliğe, ayrımcılığa karşı ne düşünüyorlardı?

Ne yazık ki konuşurken sarf ettiğimiz bazı kavramalara kendimiz dahi inanmıyorsak, trendimizin artması muhtemel ama inandırıcılığımız şüphelidir.

Kuşkusuz söylenecek ve yazılacak onlarca satır var, fakat muradım, -miş gibi yapma- samimiyetsizliğinin, sınıf ve toplumsal muhalefet üzerinde, sermaye ve işverenlerden daha büyük bir tahribat yaratabileceğini anlatabilmektir. Ve en acısı; bir hemcinsinizin daha, erkek egemen sistemin kalelerinde, kendi cinsine yabancılaşmadan, erkekliği yeniden üretmeden var olamayacağına tanıklık etmektir.

O bildik meşum filmi bir daha izlemektir…

Eylem Ateş (Kabin Memuru)

Hava-İş Genel Merkez Yönetim Kurulu eski Üyesi

Sol Defter

Benzer yazı yok.

“Kadınlarımıza şiddet uygulanmasın, dövülmesin” denerek vicdanlarını rahatlatacaklar; son kertede yine “onların kadınları” olduğumuzu hatırlatarak. Geri kalan için bugün Sevgililer Günü veya Anneler Günü gibi kutlanacak; günün “anlam ve önemi” anlaşılmadan…

8 Mart Nedir?

8 Mart 1857’de New York’da binlerce dokuma işçisi kadın, çalışma saatlerinin 8 saate düşürülmesi ve daha iyi çalışma koşulları talebiyle greve gider. Polis fabrikayı işgal eden kadınlara saldırır, patron işçileri fabrikaya kilitler. Fabrikada çıkan yangın sonucunda 129 kadın işçi yanarak hayatını kaybeder.

26 Ağustos 1910’da 2. Enternasyonal toplantısında Clara Zetkin, 8 Mart 1857 tarihindeki tekstil fabrikasında ölen işçiler anısına 8 Mart’ın “Dünya Kadınlar Günü” olarak anılmasını önerir ve öneri oybirliğiyle kabul edilir.

8 Mart bu acı günün bir daha yaşanmaması için “Dünya Kadınlar Günü” olarak ilan edilir ama bir sene geçmeden yine kadınlar New York’ta Triangle fabrikasında çıkan yangında hayatını kaybeder. Çoğu göçmen olan tekstil işçisi kadınlar, çalışma koşullarının iyileştirilmesi için verilen mücadelenin önemli bir parçası olurlar. Dünya Kadınlar Günü, işte bu olayların ardından ortaya çıkmıştır. 8 Mart, sadece işçi kadınların verdiği mücadele olarak değil, erkek egemen toplumla mücadelenin simgesi olarak da her sene tüm dünyada kutlanmaya/anılmaya başlanmıştır.

Türkiye’de Kadının Durumu

Bugün Türkiye’de ev işlerini yapan, çocuk, hasta ve yaşlılara bakan, erkeklerin şiddetine, dayak, taciz ve tecavüzüne maruz kalan kadınların emeği ucuz işgücü olarak görülürken, bedenleri de her mecrada erkekler tarafından sömürülmeye devam ediyor. Sağlıksız, iş güvencesiz koşullarda kadın işçiler yanarak ölmeye devam ediyor.

2005 yılında Bursa’da bir tekstil fabrikasında 5 kadın yanarak yaşamını yitirdi. 15 yaşındaki Ayşe, 21 yaşındaki Gülden, 18 yaşındaki Sadife, 27 yaşındaki Necla ve 3 aylık hamile 32 yaşındaki Sevgi… Ardından 2009 yılında bu sefer İstanbul’da sel felaketinde sekiz kadın boğularak yaşamını yitirdi. Çalıştıkları Pameks tekstil fabrikasına gitmek üzere servise binen 8 kadın işçinin, insan taşıma servisi değil, bir yük taşıma kamyonetiyle gittikleri işyerinin bahçesinde, hayatlarını kaybetmeleri kadınların çalışma hayatındaki rollerinde hiçbir değişiklik olmadığını tekrar gözler önüne serdi.

2004 yılında uğradığı tecavüz sonrası hamile kaldığı için kardeşleri tarafından vurularak yaralanan bir kadın, tedavi olduğu hastanede kardeşleri tarafından öldürüldü. Güldünya Tören henüz 22 yaşındaydı.

2010 yılında İstanbul Ümraniye’de Arzı Yıldırım sevgilisi tarafından öldürüldü. Arzu savcılığa “Öldürüleceğim” diye dilekçe verdikten iki gün sonra katledilmişti. Her gün gözümüzü açtığımızda birkaç kadın cinayeti haberiyle uyanıyoruz. Başbakan, gazete ve televizyonların abarttığını söylüyor. Hâlbuki veriler apaçık ortada. Son yedi yılda istatistiklere giren kadın cinayeti oranı yüzde 1.400 arttı. Kadına yönelik cinsel saldırı suçlarında son beş yılda % 30 artış yaşandı. Yasal düzenlemelerin yetersizliği, emniyet görevlilerinin kadına yönelik şiddeti hafife alan anlayışı ve devletin duyarsızlığı bir araya gelince ortaya çıkan tablo bu.

8 Mart’ta kadın oldukları için şiddet gören ve yaşamını yitiren kadınları bir kez daha anıyoruz. Onları hakkıyla anmak için 8 Mart’ımızı kutlayan erkek yöneticilerimizin kutlama mesajlarını iade edip, “Kutlamıyoruz! İsyandayız” diyoruz.

Kadın cinayetlerinin önlenmesi, ucuz ve güvencesiz çalışmanın engellenmesi, kadınların daha özgür ve eşit bir dünyada yaşaması için kadınlar bir araya dayanışmaya diyoruz… Bize esnek çalışma modelleriyle pozitif ayrımcılık yaptığını iddia eden, emeğimizde gözü olan patronlar kulübü TÜSİAD’a; hükümete; medyada “su testisi yolunda kırılan” imajını bizlere bahşeden medyada orada burada her yerdeki adamlara; her gün 3 çocuk doğurmamızı ferman buyuran Başbakana; onun sözünden çıkmayan, kadınlar lehine hiçbir uygulamanın altında imzasını göremediğimiz Kadın ve Aileden Sorumlu Bakan Selma Aliye Kavaf’a ve iş yerlerimizdeki tekerlekli koltuklarımızda geçirdiğimiz saatlerimizin dışında tuvalette geçirdiğimiz ihtiyaç molalarımızın bile hesabını tutan ince hesapçı patronlara, hepsine direnmek için “Kadınlar Bir Araya Dayanışmaya!”

Yaşasın 8 Mart Yaşasın Kadın Dayanışması

Benzer Yazılar:

1. DiSK’li Kadinlar, 8 Mart Etkinliklerine Başladi
2. Kadınım, Çağrı Merkezi Çalışanıyım, Haklarıma Sahip Çıkıyorum
3. Hamile Kadın İşçilerin Doğum ve Süt İzinleri

Her Ne Kadar Müşteriler Bizi Görmese De

Çağrı merkezi firmaları yaptığımız iş hakkında bilgi sahibi olmamız ve dürüstçe çalışmamıza ek olarak, iyi giyinmenizi ve kendi görünümünüzü güzel bir şekilde “sunmanız”ı istiyor. Şıklığınızın sesimize yansımasını ve müşterilere özenli ve şık biri olduğumuzu hissettirmemiz bekleniyor.

Müşterilere daha iyi hizmet vermek ve iş disiplini bağlamında ele aldığımızda şık olmamız için yapılan telkinler bir ölçüde anlaşılabilir. Ancak bunun bir sınırı var ve birçok çağrı merkezinde bu sınır aşılıyor.

İşverenlerin bizleri prezantabl görme beklentisi özellikle kadın çalışanların işe hazırlık süresini uzatıyor. Yoğun bir işte çalışan ve yeteri kadar dinlenemeyen çağrı merkezi çalışanları için bu beklenti tam bir işkenceye dönüşebiliyor.

Ayranımız Yok İçmeye

Çağrı merkezlerinde çoğunlukla düşük ücretlere çalışılıyor. Prezantabl olmak ise bir hayli para istiyor. Hele ki kadın çalışanlar için durum daha da vahim. Aslına bakarsanız sorunun çözümü basit, ancak çözüm için çağrı merkezi firmalarının kesenin ağzını açması gerekiyor. Yapılması gereken şu: çağrı merkezi firmaları “Personel Giyim Yardımı” benzeri bir ödenek çıkartmalı ve sorunun ekonomik boyutunu çözmeli.

Kadınsan, Hem Canını Hem Paranı

İşin bir de sağlık boyutu var. Sağlık Bakanlığı’nın kozmetik ürünlerine ve güzellik merkezlerine dair bir takım düzenlemeleri var ama bunlar kağıt üzerinde kalıyor. Avon katalogları elden ele dolaşıyor, rujlar semt pazarlarında satılıyor. Güzellik merkezlerinde uzmanlar mucize saçan macunlarla orta çağ büyücülerini andırıyor. Bütün bunlar ortadayken medya reklam verenlerini küstürmemek adına kafasını öte yana çeviriyor.

Bu hengamede bizleri yani içecek ayranı olmayıp da işe tahteravanla gitmek zorunda kalanları ciddi tehlikeler bekliyor.

Özel bir hastanenin Klinik Biyokimya Laboratuvarı Sorumlusu Uz. Dr. Nilgün Tekkeşin’in Hürriyet gazetesindeki söyleşisini derledik. Sabredip okursanız hem Latinceniz ilerler hem de ömrünüz uzar.

Patent Gizliliği

Kozmetik kullanıcıları için temel güvenlik basamağı ürünün üzerinde yer alan uyarı yazısıdır. Ancak çoğu üretici patent gizliliğini gerekçe gösterir ve içeriği gizler.

Kozmetiklerin içerdiği boyalar veya kokular nedeniyle bazı kişilerde gözde sulanma, kızarıklık, deride hassasiyet gibi alerjik reaksiyonlar gelişebildiği gibi; kanser, astım ve doğumsal bozukluklar yer alır.

Bazı kozmetikler, bir kez maruz kalmayla herhangi bir hastalık tablosu oluşturmazken; kimyasalın gittikçe artış gösteren etkileri ortaya çıkabilir. Özellikle başta deri, solunum yolu ve sindirim olmak üzere bütün vücut genelinde dağılım ve birikim olacaktır. Eğer vücutta yıkılıp atılma hızı vücuda alınma hızından daha yavaş ise vücut için son derece toksik nitelik taşıyacaktır.

Kimyasal hassasiyet ile bağdaştıramadığınız bulgular da görülebilir. Bunların arasında sersemlik, halsizlik, sinirlilik, konsantrasyon bozuklukları veya hafıza uçuşmaları yer alabilir.

Kozmetik ürünlerinizi incelerseniz içinde yer alan maddelerinin birçoğunun aşağıda sunulan kimyasallar olduğunu göreceksiniz;

Diethanolamine (DEA) ve triethanolamine (TEA): Bilinen nemlendirici ajanlardır. Tek başına DEA veya TEA kanser yapıcı özellik göstermez. Ancak, nitrit içeren ürünlerle bir araya geldiğinde kanser yapıcı olabilir.

Nemlendiriciler Tonikler

Alpha-Hydroxy Acids (AHA): Nemlendirici, tonik, temizleyici, maske, yaşlılık lekelerini yok edici ürünlerde yer alır. AHA, ölü deriyi soyan bir madde olarak bilinir. Ancak uygulama sonrası derinin güneş ışığına % 50 daha fazla hassasiyet gösterdiği, derinin yaşlanma hızını artırdığı ve olası deri kanseri gelişimine neden olabildiği bilinir.

Formaldehit: Tırnak cilası, şampuan, sabun, deri kremlerinde yer alır. Bu yüksek tahriş edici ajan, deriden emildikten sonra alerjik reaksiyonlara, baş ağrısına ve hatta astıma neden olabilir. İçerik listesinde sıklıkla adı “formalin” diye ifade edilir. Japonya ve İsviçre’ de kozmetik amaçlı kullanımı yasaklanmıştır.

Propylene Glycol (PEG): Güneş kremleri, ruj ve banyo malzemelerinde yer alır. Endüstride anti-freeze olarak kullanılan maddenin içeriğinde de yer alır. Nemlendirici özelliği nedeniyle ürünlerin kurumasını önlemek amacıyla kullanılır. Ancak karaciğer ve böbrek üzerinde zararlıdır, deri ve gözü tahriş eder. Yüksek miktarda alındığında santral sinir sistemini baskılamakta ve daha az efektif çalışmasına neden olmaktadır. Bunun yerine gliserinli veya sorbitollü ürünler tercih edilebilir.

Pudra

Talk: Makyaj ve vücut pudralarında bulunur. Talk, kayalarının kazınması ve sonrasında işlenmesiyle elde edilen bir mineraldir. İşleme esnasında bir dizi eser minerallerden arındırılırken asbest ile benzer özellikte olan küçük lifler ayrılmaz. Akciğer hastalıkları yapabileceği ve eğer genital bölgede kullanılırsa başta kısırlık olmak üzere üreme bozuklukları yapabileceği bilinmektedir. Yumurtalık kanseri ile ilişkilendirilmiştir.

Rujlar, Temizleme Solüsyonları

Mineral yağ: Makyaj temizleme solüsyonları, ruj ve losyonlarda yer alır. Petrol türevi olan bu madde gözeneklerin tıkanmasından kansere kadar birçok durum ile ilişkilendirilir. Yoğunluğu, derinin nefes almasını engeller.

Tırnak Bakım Ürünleri

Methyl Methacrylate: Tırnak bakım ürünlerinde bulunur. Mantar enfeksiyonlarına ve tırnakta deformitelere neden olur. Uzun süreli maruz kalınmalarda, göz, deri ve akciğerleri  tahriş edici eder, böbrek ve karaciğer fonksiyonlarını bozar ve üreme problemlerine yol açar.

Fitalatlar: Tırnak cilası, saç spreyi ve losyonlar içinde sunulan fitalatlar, kremsi, ipeksi dokuyu sağlarken bir plastisizer olarak da plastiğe esnekliği kazandıran bir maddedir. Bazı fitalatların kanserojen olduğu, karaciğer, akciğer ve üreme organları üzerinde zararlı etkilerinin olduğu bilimsel çalışmalarla gösterilmiştir. Aynı zamanda doğmamış erkek çocuklarının cinsiyet gelişiminde de olumsuz etkileri vardır. Kozmetiklerde bulunan iki fitalatın (dibutyl ve diethylhexyl), Avrupa Birliği ülkelerinde kullanımı yasaklanmıştır.

Parabenler: Birçok kozmetikte çeşitli kimyasallar yer alırken en fazla endişe duymamız gerekeni parabenlerdir. Parabenler, raf ömrünü uzatıcı olarak kullanılır. Makyaj temizleme losyonlarında % 99 yer alır. Kozmetik ürünlerinde propylparaben, methylparaben ve buthylparaben birlikte kullanır. Parabenler vücutta östrojeni taklit eden madde olarak bilinir.

Vücutta hormanal etkileri artıran kimyasal maddelerin kullanılması özellikle öströjen hormonuyla artan göğüs kanserinin yaygınlaşmasına sebep olmuştur. Göğüs dokusundaki yoğun yağ oranı vücuttaki toksik maddelerin burada yoğunlaşmasına ve göğüs kanserinin en yaygın kanser çeşidi olmasına sebep olmaktadır. Erkek üreme fonksiyonlarında da olumsuz yan etkiler vardır.

Triklosan: Diş macunlarında, sabunlarda, şampuanlarda ve ev temizlik ürünlerinde kullanılır. Bu kimyasal, son derece karsinojen (kanser yapıcı madde) olup çok az bir miktarı bile vücuda alındığında soğuk terlemeler, dolaşım sorunları ve hatta koma gelişebilir.

Alüminyum: Deodorantlarda yer alır. Meme kanseri gelişimine neden olabilir.

Phenylenediamine: Saç boyalarında bulunur. Kanserojen olabilir.

Kaygılanmalıyız çünkü;

• Sandığınızdan daha fazla kozmetik ürün kullanıyorsunuz

• Kozmetik etiketleri, tüm içerik listesini taşımıyor

• Parfümlerde toksik maddelerin listesi ise hiç bulunmuyor

Benzer yazı yok.

Çağrı merkezi çalışanı kadınlar olarak iş yaşamında pek çok sorunla karşılaşıyoruz. Bu sorunların üstesinden gelebilmenin ilk koşulu haklarımıza sahip çıkmaktır. Şimdi kısaca haklarımız hakkında bilgi sahibi olalım.

Hamilelik ve doğum sonrasında ne kadar iznim var?

Hamileyken ya da yeni doğum yaptığımda gece çalışmak zorunda mıyım?

Peki çalışma koşullarına ilişkin bir düzenleme var mı?

Kadın işçilerin gece vardiyasında çalıştırılmalarına ilişkin ayrı bir düzenleme var mı?

İşyerinde cinsel taciz nedir?

Cinsel taciz, tacize uğrayan kadın için nasıl zorluklar yaratır?

Cinsel tacize geniş bir dizi istenmeyen cinsel hareket eşlik eder. Bunlardan bir kısmını şöyle sıralayabiliriz:

Yasalarda cinsel tacize ilişkin bir düzenleme var mı?

Hamilelik ve doğum sonrasında ne kadar iznim var?

Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam on altı hafta izni vardır. Çoğul gebelik halinde de doğumdan önceki sekiz haftalık süreye iki hafta daha eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir. Ayrıca hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilmek zorundadır. İsteği halinde kadın işçiye, on altı haftalık sürenin tamamlanmasından veya çoğul gebelik halinde on sekiz haftalık süreden sonra altı aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu süre, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.

Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.

İş hukukuna göre çocuk emziren kadın işçiler günde 7.5 saatten fazla çalıştırılamazlar.

Hamileyken ya da yeni doğum yaptığımda gece çalışmak zorunda mıyım?

Hamile kadın işçiler hamilelikleri süresince istemezlerse; yeni doğum yapmış işçiler doğumu izleyen sekiz haftalık süre boyunca, emziren işçiler doğumu izleyen altı ay boyunca gece çalıştırılamazlar. Hekim raporu ile bu süreler uzatılabilir.

Peki çalışma koşullarına ilişkin bir düzenleme var mı?

Hamile kadın işçinin sigarasız ve dumansız bir ortamda gerekli aralıklarla oturarak veya rahatça uzanacak şekilde uygun şartlarda çalışması sağlanmalıdır. Hamile, yeni doğum yapmış ve emziren işçilerin mümkün olduğunca oturarak çalışması sağlanmalıdır. Bu sağlanamıyorsa ara dinlenmeleri ihtiyacına göre daha sık düzenlenmelidir. Uzun süreli çalışmalar ve ekip çalışmaları kadın işçinin sık tuvalete gitme durumu ihtiyacına göre düzenlenmelidir.

• Enfeksiyon riskine karşı işyerinde gerekli hijyen şartları sağlanmalıdır.

• İş stresinin önüne geçmek için çalışma koşulları, çalışma saatleri, müşterilerle ilişkileri, işini kaybetme korkusu gibi stres faktörlerinden koruyucu önlemler alınmalıdır.

• Çalışma hızı ve işteki yoğunluk, kadın işçinin önerileri doğrultusunda uygun hale getirilmelidir.

• Hamile işçinin ani darbelere, sarsıntıya, uzun süreli titreşime maruz kalacağı işlerde çalıştırılmaları yasaktır.

• Hamile işçinin kişisel koruyucular kullansa dahi, seksen desilbelden daha az gürültülü yerde çalışması sağlanır. Gürültü seviyesinin düşürülememesi durumunda işçinin yeri değiştirilmelidir.

• İşyerinde kadın işçinin soğuk, sıcak ve yüksek basınçtan dolayı sağlık riski yaratmayacak koşullarda çalıştırılması gereklidir.

Kadın işçilerin gece vardiyasında çalıştırılmalarına ilişkin ayrı bir düzenleme var mı?

Gece vardiyası, belirtilen gece çalışma sürelerini kapsayan ve yedi buçuk saati geçmeyen çalışma zamanını ifade eder.

Belediye sınırları dışındaki her türlü işyeri işverenleri ile belediye sınırları içinde olmakla beraber, posta değişim saatlerinde alışılmış araçlarla gidip gelme zorluğu bulunan işyeri işverenleri, gece vardiyalarında çalıştıracakları kadın işçileri, sağlayacakları uygun araçlarla ikametgahlarına en yakın merkezden işyerine götürüp getirmekle yükümlüdür.

Kadın işçilerin, gece vardiyalarında çalıştırılabilmeleri için, işe başlamadan önce işyeri hekimi, işyeri ortak sağlık birimi, işçi sağlığı dispanserleri, bunların bulunmadığı yerlerde sırasıyla en yakın Sosyal Sigortalar Kurumu, sağlık ocağı, hükümet veya belediye doktorlarına muayene ettirilerek, çalışmalarına engel bir durumun olmadığına dair sağlık raporlarının alınması şarttır. Bu işçilerin muayeneleri her altı ayda bir tekrarlanır.

Evli olan kadın işçinin kocası da işin vardiyalar halinde yürütüldüğü aynı veya ayrı bir işyerinde çalışıyor ise, kadın işçinin isteği üzerine, gece çalıştırılması, kocasının çalıştığı gece vardiyasına rastlamayacak şekilde düzenlenir. Aynı işyerinde çalışan karı kocanın aynı gece vardiyasında çalışma istekleri, işverence, olanak oranında karşılanır.

İşyerinde cinsel taciz nedir?

Tekrar edilen ve istenmeyen, sözle, görsel malzemeyle, vücut hareketleriyle veya jestlerle gerçekleştirilen her yaklaşım, cinsel bakımdan küçümseyici her beyan, cinsel ayrım güden her söz cinsel tacizdir.

Cinsel taciz, yaşı, medeni durumu, fiziksel görünüşü, geçmişi veya mesleki konumu ne olursa olsun tüm kadınların yaşayabileceği bir durumdur.

İş yerinde kadın ve erkeklerin geleneksel rol ayrımının sürmesi, cinsel tacizin kalıcılığına katkıda bulunur.

Kişiler konumlarını, yetkilerini ve güçlerini kötüye kullanarak, öteki işçileri yıldırmak veya korkutmak suretiyle cinsel tacizde bulunur. Cinsel tacizde bulunan bu kişiler, çalışma arkadaşları, yakın denetçiler, yöneticiler veya müşteriler olabilir.

Cinsel taciz, tacize uğrayan kadın için nasıl zorluklar yaratır?

• Tacize uğrayan kadında birçok psikolojik rahatsızlık oluşabilir.

• Cinsel taciz bir kadının tacizle karşılaşmaktansa işini bırakmasına yol açabilir.

• Kadın işinden atılabilir veya terfi şansını yitirebilir.

• Tacize uğrayan kadına çoğu zaman hatalı olan oymuş gibi davranılır.

• İşsizliğin yüksek olduğu zamanlarda pek çok kadın maruz kaldığı cinsel taciz nedeniyle işten ayrılmayı göze alamayabilir.

Cinsel tacize geniş bir dizi istenmeyen cinsel hareket eşlik eder. Bunlardan bir kısmını şöyle sıralayabiliriz:

• Fiziksel temas, dokunma veya elleme,

• Dış görünüş hakkında imalı ve hoş olmayan sözler, şakalar ve yorumlar, açık sözlü sarkıntılık,

• Sırnaşma ve davet etme,

• Cinsel yaklaşımlı talepler,

• Fiziksel sarkıntılık.

Yasalarda cinsel tacize ilişkin bir düzenleme var mı?

Cinsel taciz, Türk Ceza Kanunu’nun “Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar” bölümündeki 105. madde ile suç kapsamındadır:

“(1) bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikâyeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına hükmolunur.

(2) bu fiiller, hiyerarşi veya hizmet ilişkisinden kaynaklanan nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle ya da aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlendiği takdirde, yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Bu fiil nedeniyle mağdur, işi terk etmek mecburiyetinde kalmış ise, verilecek ceza bir yıldan az olamaz.”

4857 sayılı İş Kanunu’na göre;

• İş arkadaşı tarafından tacize uğrayan kişi, durumu işverene bildirir ancak sonuç alamazsa ya da

• Tacizci işverenin kendisi ise, iş sözleşmesini fesh etme hakkına sahiptir. Bu haklı bir fesih olduğundan kıdem  tazminatı her koşulda talep edilmelidir. İhbar tazminatının talep edilmesi mümkündür.

Yaşanan cinsel taciz karşısında yasalara başvurmak bir çözüm olsa da en az onun kadar ve belki daha da etkili bir çözüm de tacizciyi teşhir etmektir.

Tacizcinin içinde bulunduğu çevrede olayın bilinirliğini sağlamak ve tacizcinin imajını zedelemek sonrası için de göz korkutucu olur.

Tabi bu aynı zamanda tacize maruz kalacak diğer kişileri de uyarmak anlamına gelir. Bunu yaparken tacize uğrayanın teşhir edilmemesi çok önemlidir.

Benzer Yazılar:

1. Engelliyim, Çağrı Merkezi Çalışanıyım, Haklarıma Sahip Çıkıyorum!
2. Çağrı Merkezi Çalışanıyım, Sağlık Haklarıma Sahip Çıkıyorum!
3. Çağrı Merkezi Çalışanıyım; Alın Terime, Ücretime Sahip Çıkıyorum!

DiSK Kadın İşçiler Komisyonu, 2 aydır direnişlerini sürdüren Sinter Metal işçilerini ziyaret etti. DiSK üyesi kadınlar ve Sinter işçileri, Dudullu Organize Sanayi Bölgesi’ndeki Sinter Metal fabrikası önünde bir basın açıklaması.

DiSK Kadin Komisyonu adina Nebile Irmak bir basın açıklaması yaptı.

Nebile Irmak yaptığı açıklamada, krizin derinleşmesinin, dünya genelinde ve Türkiye’de ırkçı, milliyetçi, gerici ve cinsiyetçi eğilimleri yükselttiğini ve kadınların krizin bir numaralı mağdurları olduğunu vurguladı. Irmak, başbakan’ın kadınlardan üç çocuk doğurma talebinin altında, kadınları işten çıkartıp eve hapsetmenin yattığını belirtti.

Irmak, ‘Evi asıl geçindiren erkektir.’ anlayışının, kadınları toplumsal yaşamda bugünkünden de daha geri bir noktaya düşüreceğini, kadınları yoksulluk ve şiddetle baş başa bırakacağını belirtti.

Krizin, Yoksulluğun ve Savaşların Bedelini Ödemeyecegiz!

DiSK’li kadınlar, işten çıkartmaların ve ücretsiz izin uygulamasının yasaklanmasını, çalışma süresinin kısaltılmasını, cinsiyetçi istihdam politikalarına son verilmesini talep etti. DİSK’li kadınlar eşit ise eşit ücret taleplerini sloganlarla dile getirdi.

Eylemde, Sinter direnişinde bulunan 20 kadın işçinin yanında, Desa işçisi Emine Arslan ve ATV grevindeki kadın işçiler de selamlandı, 8 Mart eylemine çağrı yapıldı.

Benzer Yazılar:

1. Kadınlar Gününde İsyandayız!
2. “Kabin memurunun kilosu”
3. Ekonomi Küçülüyor Öfke Büyüyor

İnsan kaynakları sitelerinin en popülerlerinden biri olan yenibiris.com sitesinin dergisi Yenibiris Dünyası, ocak-şubat şayisinin dosya konusunu ‘ofiste cinsel taciz’ olarak belirledi. Bu kendince iddialı çıkısıyla yeni bir çığır açtığını ilan eden Yenibiris Dünyası dergisinin çıkmazına, insan kaynakları ideolojisinin gözünden cinsel tacize ve “sizin de ananız bacınız var” argümanının modifikasyonuna hep beraber göz atalım, istedik.

Yenibiris Dunyasi’nin, ocak-subat sayisina dair yazilan yorumlara ve dergiyi hazirlayanlarin kendilerine dair iddialarina baktigimizda, Yenibiris Dunyasi’nin yeni bir soz soyleme, el atilmamis konulari irdeleme gibi misyonlarla yola ciktigini goruyoruz. Dergi, basin bultenlerinde kendini tariflerken, “Yenibiris Dunyasi Dergisi, calisanlari yakindan ilgilendiren konulari yuksek sesle dile getirmeye devam ediyor.” diyor. Son sayisinda kapaktan verdigi, ‘yuksek sesle cinsel taciz’ basligi da bu savi dogrular nitelikte.

Peki Yenibiris Dunyasi’nin cikardigi Yuksek Ses, Kimin?

Is aramak icin sitede saatlerce vakit gecirip, yuzlerce basvuru yapip sadece birkac gorusmeye gidebilen ve nihayet cagri merkezinde is bulabilen yeni mezunlarin mi,

is bulduktan sonra bile, gecinemeyen, her daim is aramak zorunda olan eksik istihdam magdurlarinin mi,

mulakat asamasina bile gelemeden elenen, issizler ve geleceksiz birakilmislar ordusunun mu,

yoksa sahibinin mi?

Sahibinin sesi haykiriyor, “birakin o kizi, hepimizin anasi, bacisi var…”

Yazinin baslangicinda, yurtdisinda yapilan bir arastirmada, erkeklerin %66’sinin ‘isyerinde cinsel taciz abartiliyor mu’ sorusuna ‘evet’ cevabi verdigini ogreniyoruz. Bu inkarci zihniyetin karsisinda, Yenibiris Dunyasi dergisi yuksek sesle ‘cinsel taciz vardir’ diyor.

Yazinin devaminda; isyerinde karsilasilan taciz karsisinda, bunu onlemek isteyen kurumlarin ne yapmalari gerektigi uzerine yorumlar yazilmis. Ancak; bu yorumlar, yurtdisinda bir isletme enstitusunun baskaninin yorumlari olunca ‘bilimsel’ gercekler olarak sunulmus.

yenibiris.com’un bilimselligi, kariyer menusu altina ‘astroloji’ sayfasinin konulmasiyla; burclara gore is arama zamanlarinin ayarlanmasiyla rengini vermisti. Sag olsunlar, son kuramlariyla beraber bilimsellik konusunda herhangi bir tereddut birakmadilar.

Yenibiris Dunyasi’na Gore Cinsel Taciz Yapilmamalidir, cunku Cinsel Taciz Bolucudur

Yenibiris Dunyasi, bilincli olarak su dusunceyi olusturur ve surdurur: ‘Biz onlara(tacizcilere) karsiyiz’. Bugunun isyerinde boyle bir dusunceye hicbir sekilde yer yoktur. Bugun, isverenlerin ve calisanlarin yuz yuze geldikleri yuksek rekabet ortaminda bir “takim” iliskisi sarttir.

Cinsel tacizi su sekilde onleyebiliriz: Eger M/W/D testini hatirlarsak; eger davranisimizin cinsel taciz olarak algilanip algilanmayacagindan emin degilsek, kendimize sunu sormaliyiz; “Eger odada ailemden biri olsa davranisim degisir miydi? Ya da bu yaptigim hareket anneme/karima/kiz kardesime yapilsa tepkim nasil olurdu?”

Ofisteki taciz vakalarina yonelik suclamalarin neredeyse tamami kadinlar tarafindan erkeklere yonlendirilmis olsa da, cinsel tacizin kadin tarafindan erkege de ya da ayni cinsten birine de yapilabilecegini hatirlatan Yenibiris Dunyasi, bir sonraki cumlede hayatimda ilk defa duydugum bir testi herkese hatirlamasini salik veriyor. En nihayetinde ise ofisteki taciz vakalarinin onune gecmek icin butun erkekleri karsisina alip yuksek sesle soruyor, ‘bu yaptigim hareket anneme/karima/kiz kardesime yapilsa tepkim nasil olurdu?”

Yenibiris Dunyasi erkeklerin, is arkadaslarini bacilari gibi gormesi halinde sorunun cozulecegini vurguluyor. Oysa ki sorunun kokleri, o erkegin bacisiyla kurdugu iliskiye kadar uzaniyor. Erkek tacizinin azalmasi, erkeklerin is arkadaslarini bacilari gibi koruyup kollamasiyla degil, erkeklerin ailelerinin kadinlarina saygi duymalariyla mumkun.

Bu sahiplenme; ‘ana, baci, kardas’ soylemi uzerinden hali hazirda yurutuluyor. Bu zihniyetin karsisinda durmak yerine yine erkegi; kadinin sahibi, bekcisi, sorumlusu olarak atamayi oneren zihniyet, erkeklere tacizcin annesine, karisina yapilmasi halinde kendisinin asagilanacagini hatirlatiliyor. Bu yolla tacizin onlenemeyecegini; aksine tacizi yeniden ureten bir kisir donguye soktugunu gormek gerek.

“Sizin de Baciniz Var” Kalkani, Tacizcinin Eline Koz Veriyor

Genelde, taciz eden erkek; annesinin veya karisinin tacize maruz kalan kadinla ayni pozisyonda olmadigini iddia eder. Yani tacizi, zihnisel bir oyunla, tipki bugun yasalarda yapildigi gibi , ‘haksiz tahrik’e baglayip; kendi sucunu hafifletir.

2008’e girerken Taksim’de turistleri taciz edenlere sorsaniz; onlarin da benzer gerekceleri, one surdugunu gorursunuz. Yilbasinda kameralarin gozu onunde taciz eden bu kisilere 57 YTL ceza verildi. Caydirici olmakla tacizi cesaretlendirmek, iki secenek olarak ortada duruyor. Tercih, genelde cesaretlendirmekten yana kullaniliyor.

Bagir, Herkes Duydun

Tacizi onlemek icin, kadinlari tacizin karsisinda cesaretle durmaya cagirmak yerine, erkekleri yatistirmayi oneren, tacize ugrayan kadinin magduriyetini degil de, isyerindeki ‘takim ruhu’ nun bozulmasini sorun eden insan kaynaklari yayinlari, cozumun degil reklamin pesindedir.

Cinsel tacizi onlemek icin; en basta kadinlarin, ugradiklari tacizin kabul edilebilir bir tarafinin olamayacagini, sucun tamaminin tacizcide oldugunu gormeleri, tacize ugramanin utanilacak, gizlenecek bir tarafi olmadigini bilmeleri gerekir.

Tacize ugrayanin sorunu kendinde aramasi, utanmasi, caresizlikten oturu kendini suclamasi; ya da hic bir sey yokmus gibi davranmasi, tacizciyi kuvvetlendirir. Tacizi ortadan kaldirmak icin tacizciyi teshir etmek gerekir.

Yine Yeni Yeniden, Mor Igne

1987 yilinda, corum’da bir bosanma davasinda hakim, siddete ugradigi icin bosanmak isteyen uc cocuklu kadinin talebini “kadinin karnindan sipayi, sirtindan sopayi eksik etmeyeceksin” diyerek reddedince, kadinlar tepkilerini Mor Igne kampanyasi orgutleyerek gostermisti.

20 yil once kadinlarin cinsel tacize karsi yaptiklari mor igne kampanyasi, 2008 yilina girerken Taksim’de turist kadinlara yapilan taciz uzerine, yeniden sokaklara tasindi.

Ocak ayindan bu yana 3 ay boyunca Cuma aksamlari Taksim’de stand acan feminist kadinlar, tipki 20 yil oncesinde oldugu gibi, mor igne dagitip kadinlari tacizin karsisinda cesaretle durmaya cagirdi.

1987’nin 2 Kasim’inda, sehir hatlari vapurunun guvertesinde Mor Igne Kampanyasi’nin bildirisini okuyan feminist kadinin dedigi gibi,

“simdi size, harika bir urun tanitmak istiyorum. Elimde gordugunuz bu igne, paslanmaz celikten olup, nikel-krom alasimli olup, 7 cm. uzunlugundadir. uzerinde bulunan mor kurdele, tum giysilerinizle birlikte kullanabileceginiz bir aksesuar gorunumundedir. Bu sik aksesuarin ayni zamanda size sarkintilik edenlere karsi savunmanizda bir arac oldugunu simdi size gosterecegiz. hareket su… hic acimadan batirin, korkmaniza gerek yok, tetanoz yapmaz.bu igne, mor igne kampanyasi’nin bir urunudur. kampanya grubumuz kadinlarindan meydana gelmis olup, elle, sozle, gozle yapilan sarkintiliga karsi etkin ve kalici onlemler gelistirmeyi amaclamaktadir. sarkintiliga karsi cikmak isteyen butun kadinlari, “mor igne kampanyasi”na katilmaya cagiriyoruz.”

Ilgili linkler: http://www.yenibirisdunyasi.com/

Benzer yazı yok.

Hamile kadın işçilerin çalıştırılmalarında dikkat edilmesi gereken hususlar ile doğum ve süt izinlerini kullandırılmalarının usul ve esasları İş ve Sosyal Sigortalar Kanunlarında belirlenmiştir. İşverenler hamile kadın işçileri yasaların öngördüğü şekilde çalıştırmak zorundadır. Aksi takdirde haklarında idari para cezası uygulanmaktadır.

İş kanunu hamile kadın işçilere,

• Doğum öncesinde ve sonrasında 8 er hafta süre ile ücretsiz izin verilmesini,
• İkiz gebelik halinde doğum öncesi ücretsiz izninin 10 hafta süre ile kullandırılmasını,
• Hekim tarafından sakıncalı görülmemesi ve kadın sigortalının talep etmesi halinde doğum öncesi iznini 3 haftaya kadar kullandırılarak, kullanmadığı doğum öncesi izin sürelerini doğum sonrası iznine ilave ederek kullandırmasını,
• Sağlık durumlarının gerektirmesi halinde hekim raporu ile izin doğum öncesi ve sonrası izin sürelerinin uzatılmasını,
• Hamilelik süresince periyodik kontrol için ücretli izin verilmesini,
• Kadın işçinin isteği halinde doğum sonrası izninin bittiği tarihten itibaren 6 aya kadar ücretsiz izin verilmesini,
• Hekim raporu ile gerekli görüldüğü takdirde ücretlerinden herhangi bir kesinti yapılmaksızın daha hafif işlerde çalıştırılmasın,
• Çocuğunun bir yaşını doldurmasına kadar kendisinin istediği bölüntüde ve saatlerde kullanmak üzere günde bir buçuk saat süreyle süt izni verilmesini öngörmüştür. (4857 sayılı İK md.74)

Sosyal Sigortalar Kanununda ise hamile kadın sigortalının doğum öncesi izninin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde 120 gün analık sigortası primi ödemiş olması ve doğum öncesi ve sonrası izin sürelerinde çalışmaması koşulu ile bu süreler için geçici iş göremezlik ödeneği verilmesini hüküm altına almıştır. Görülüyor ki kadın işçi analık halinde korunmuştur.

Doğum İznini Kullandırma

Doğum öncesi ve sonrası ücretsiz izin, hamile kadın işçiye kanunla verilmiş bir haktır. Kadın işçinin analığı halinde bu hakkını kullanması için hekimden rapor alması gerekmediği gibi işverenin onay vermesi de söz konusu değildir. Hamile kadın işçi kanunda belirtilen süre kadar doğum öncesi ve sonrası ücretsiz iznini işverene bilgi vererek kullanma yetkisine sahiptir.

Önemli olan;

• Kadın işçinin hamile olması,
• Doğumdan 8 hafta önce, çoğul gebelik halinde 10 hafta önce ücretsiz izine başlamasıdır.

Hamile kadının yaptığı işin özelliği veya sağlık nedenleri, doğum öncesi ve sonrası ücretsiz iznini daha uzun süreli kullanmasını gerektiriyorsa fazladan kullanacağı bu süreler için hekim raporu gerekmektedir. Kanunda öngörülen süre kadar kullanılacak doğum öncesi ve sonrası izinler için hekim raporu gerekli değildir.

Hekimin raporunun gerekli olduğu diğer bir husus ise hamile kadın işçinin doğum öncesi iznini daha az süre ile kullanıp eksik kullandığı bu süreleri doğum sonrası iznine ilave etmek istediği durumlarda söz konusudur.

Yasa koyucu hamile kadın işçiye sağlık durumuna mani bir halin olmadığını hekim raporu ile belgelemesi ve talepte bulunması koşulları ile doğum öncesi iznini üç hafta süre ile kullanıp eksik kullandığı bu süreleri doğum sonrası iznine ilave etme hakkını tanımıştır.

Bu hakkın kullanılması da işverenin onayına bağlı değildir. Hekimin uygun görmesi yeterlidir. Örneğin hamile kadın işçinin, çoğul gebeliği halinde kullanacağı doğum öncesi ücretsiz izin süresi on haftadır. Hekim tarafından doğum öncesi iznini dört hafta kullanmasında sağlık yönünden sakınca olmadığı onaylandığı taktirde, hamile kadın işçi ister ise doğum öncesi ücretsiz iznini dört hafta kullanıp, kullanmadığı altı haftalık süreyi doğum sonrasına ilave ederek doğum sonrası iznini ondört hafta olarak kullanabilecektir.Bunun için işverenin onay vermesi gerekmemektedir.

Hamile kadının doğum izinlerini kullanmasına işverenin müdahale etmesi Yasal olarak mümkün değildir. Ancak doğumun erken gerçekleştiği durumlarda kullanılmayan doğum öncesi izin sürelerinin doğum sonrası izine ilave edilmesi olanaksızdır. Doğumun hesaplanan tarihten önce gerçekleşmesi nedeniyle kullanılmayan doğum öncesi izin süreleri yanacaktır.

Doğum sonrası ücretsiz izin hakkı sona eren kadın işçi ister ise doğum sonrası izin hakkının sona erdiği tarihten itibaren 6 ay süre ile ücretsiz izin kullanma hakkına da sahiptir Kadın işçinin talebi halinde işveren 6 aya kadar ücretsiz izin vermek zorundadır. Ancak bu şekilde kullanılan ücretsiz izin süresi yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmayacaktır.

Hamile Kadının Çalıştırılması

Periyodik kontrol ve süt izni hekim raporu ile gerekli görüldüğü takdirde hamile kadın işçinin sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılması zorunludur. Aksi takdirde hamile kadın işçinin işinin özelliğinden dolayı olumsuz etkilenmesi, buna bağlı olarak sağlığının bozulması hallerinde işveren işçisini bünyece uygun işte çalıştırmamasından dolayı sorumlu olacaktır.

Bu durumda işveren hakkında İş Kanunu yönünden idari para cezası uygulanacağı gibi, hamile kadın işçi bünyece uygun işte çalıştırmama nedeniyle hastalanmış ise Sosyal Sigortalar Kanunu açısından da kurum hamile kadın işçinin hastalığı nedeniyle yaptığı tedavi masraflarını işverenden isteme hakkına sahip olacaktır.

Ayrıca bünyece uygun işte çalıştırılmadığı için maddi ve manevi zarara uğrayan kadın işçinin işvereni hakkında zararlarını giderme davası açması da mümkün olabilecektir.

İş kanununda işverenin kadın işçisine hamilelik süresince periyodik kontrollerini yaptırmak üzere ücretli izin vermesi de ön görülmüştür.

İşveren, hamile kadın işçisine, gerek Sosyal Sigortalar Kanunu uyarınca gebelik muayenesini yaptırması gerekse hekimin hamileliği ile ilgili olarak gerekli gördüğü periyodik kontrollerini yaptırması için ücretli izin vermek zorundadır. Hamile kadın işçinin periyodik muayene yaptırdığı süreler için ücretlerinden herhangi bir kesinti yapılması mümkün değildir. (4958 sayılı İK. Md. 74)

İş Kanunu kadın işçiye doğumdan sonra çocuğunun bir yaşını doldurmasına kadar her gün için bir buçuk saat süre ile süt iznini kullanmasına da olanak sağlamıştır.

Günlük bir buçuk saatlik süt izninin kaç bölümde ve hangi saatlerde kullanacağı kadın işçinin tercihine bağlıdır. İşverenin buna müdahalesi söz konusu değildir. Kadın işçi bir yıl süre ile kullanacağı günlük bir buçuk saatlik süt iznini nasıl kullanacaksa bunu belirleyerek işverene bildirmek zorundadır. İşveren süt iznini kadın işçi tarafından belirlendiği şekilde kullandırmak zorundadır.

Doğum İzninin Sosyal Sigortalar Kanunu Bakımından Uygulanması

Doğum öncesi ve sonrası ücretsiz izin süreleri İş Kanunu ile hamile kadın işçiye sağlanmış bir hak olduğundan bu izinleri kullanması için kurum hekiminden rapor alması gerekmemektedir. Bu nedenle doğum öncesi sonrası ücretsiz iznini kullanan kadın sigortalıya bu sürelere ilişkin geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesi için kurum hekimi tarafından verilmiş rapor aranmaz. Hamile kadın işçinin doğum öncesi ve sonrası sürelerde çalışmadığının işveren tarafından bildirilmesi yeterlidir. Ancak hamile kadın işçinin kullandığı doğum öncesi veya sonrası izin süreleri İş Kanununda ön görülen sürelerden daha uzun sürmüş ise fazla olan bu süreler için kurum hekiminden rapor alınması zorunludur.

Aksi taktirde hamile kadın işçinin,

• Kanunda belirtilen süreler kadar doğum öncesi ve sonrası ücretsiz izinini kullandığı, çalışmadığı işverence kuruma bildirilmiş,
• Doğum öncesi izninin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde 120 gün analık sigortası primi ödemiş olduğu tespit edilmiş ise; kurumu geçici iş göremezlik ödeneğini vermek zorundadır.

Celal TOZAN TÜRK-İŞ Sosyal Güvenlik Danışmanı

http://www.hukuki.net/hukuk/index.php?article=396

Benzer Yazılar:

1. Kadınım, Çağrı Merkezi Çalışanıyım, Haklarıma Sahip Çıkıyorum
2. Kadınlar Gününde İsyandayız!